Over Gezondheid GespROKEN; resultaten wijkaanpak in Zutphen
Meer dan 80 inwoners zijn gestart met begeleiding bij stoppen met roken of vapen, ongeveer 50 professionals volgden een training en jongeren zijn bereikt via scholen en sociale media. Dat zijn de eerste resultaten van Over Gezondheid GespROKEN, de wijkaanpak waarin zorg-, welzijns- en gemeentelijke partners in Zutphen samenwerken aan een rook- en vapevrije toekomst.
Stoppen-met-rokencoach
De stoppen-met-rokencoach (SMR-coach) in Zutphen wordt steeds beter gevonden. Bij de start van het project was er, naast begeleiding door huisartsen en praktijkondersteuners, geen zelfstandige SMR-coach actief in Zutphen. Sinds 2024 biedt Heidi Willems vanuit Rookvrij en Fitter aanvullende individuele en groepsbegeleiding. Inmiddels zijn meer dan 80 volwassenen en jongeren gestart met begeleiding bij stoppen met roken of vapen.
Ondersteuning van professionals
Ook professionals spelen een belangrijke rol. Zij hebben vaak contact met inwoners en kunnen signaleren, het gesprek starten en inwoners op weg helpen naar passende ondersteuning. Daarom wordt binnen de wijkaanpak de VBA+ training (VBA+: Advies- en verwijsmethode - Trimbos-instituut) aangeboden, op locatie en online. De training helpt om op een open en niet-oordelende manier te praten over roken en vapen. Ook is er aandacht voor actuele ontwikkelingen rondom vapen, de aantrekkingskracht op jongeren en signalen die professionals kunnen herkennen.
Ongeveer 50 professionals zijn inmiddels getraind. Daarnaast waren er voorlichtingen bij onder andere GGNet en zijn jeugdverpleegkundigen van de GGD online bijgepraat over roken en vapen onder jongeren. Ook Perspectief Zutphen past de VBA+ werkwijze actief toe.
Zichtbaar in de wijk
Naast het trainen van professionals wordt ook in de wijk het gesprek gevoerd. Door aanwezig te zijn op locaties waar inwoners komen en aan te sluiten bij wat er speelt, ontstaan waardevolle gesprekken. Daarbij helpt de STOPPER, een gesprekstool die speciaal binnen de wijkaanpak is ontwikkeld, om het gesprek laagdrempelig te openen.
Meer aandacht voor jongeren
Jongeren zijn een belangrijke doelgroep. Daarom zijn gastlessen en activiteiten georganiseerd op scholen, waaronder de ISK, De Parel, De Achtsprong en het Isendoorn College. In deze bijeenkomsten is ruimte voor informatie, vragen en ervaringen. Ook ouders krijgen handvatten om thuis het gesprek aan te gaan.
Jongeren bereiken via sociale media
Om jongeren ook online te bereiken, is samen met jongeren een campagne ontwikkeld voor Instagram en Snapchat. De video’s met straatinterviews sluiten aan bij vragen en misverstanden die leven onder jongeren en laten zien dat hulp beschikbaar is. Ook leidde de campagne tot concrete hulpvragen: twee 13-jarige meisjes meldden zich naar aanleiding van de video’s bij de SMR-coach. Daarmee laat de aanpak zien dat online zichtbaarheid kan bijdragen aan het vinden van passende ondersteuning.
Samen verder
Na de zomer krijgt Over Gezondheid GespROKEN een vervolg. Van september tot en met december 2026 blijven de partners inzetten op gesprekken in de wijk, ondersteuning van professionals, activiteiten op scholen, online zichtbaarheid en een toegankelijk stopaanbod. Ook wordt gekeken hoe de samenwerking rondom scholen en jongeren kan worden versterkt.
Samenwerkingspartners
Over Gezondheid GespROKEN is een samenwerking van GGD Noord- en Oost-Gelderland, Gemeente Zutphen, Perspectief Zutphen, Tactus Verslavingszorg, Rookvrij en Fitter en verschillende andere partners. De aanpak sluit aan bij het landelijke programma Een Rookvrij Leven voor Iedereen van Pharos en GGD GHOR Nederland.
Wil jij binnen jouw gemeente aan de slag met dit thema? Neem contact op via adviseringpubliekegezondheid@ggdnog.nl.