Vaccinaties jeugd

In Nederland worden verschillende vaccinaties aangeboden die de jeugd beschermen tegen ernstige infectieziekten. Denk aan DTP, BMR, HPV, HPV 18+ en Meningokokken.

Kinderen ontvangen in het jaar dat ze 9 jaar worden een uitnodiging voor de DTP-vaccinatie en de BMR-vaccinatie. Eén prik die beschermt tegen difterie, tetanus en polio (DTP). En een 2e prik tegen de bof, mazelen en rodehond (BMR).  

Wat je moet weten?

  • De inenting wordt doorgaans in het najaar gegeven. In de uitnodiging vermelden wij de datum en locatie van de vaccinatie van je kind.
  • De DTP/BMR-inenting is gratis en onderdeel van het Rijksvaccinatieprogramma.
  • Angst voor prikken? Lees ook deze tips om je kind goed voor te bereiden

Eerder uitgenodigd maar de vaccinatie nog niet gehad

  • In 2023 uitgenodigd én was dit de eerst keer? Je hoeft niets te doen. Je krijgt automatisch een nieuwe uitnodiging van het RIVM.
  • Heb je meerdere uitnodigingen gemist? Dan krijg je geen nieuwe uitnodiging. Als je de vaccinatie wel wilt halen, kan dat tot je 18e verjaardag. Neem hiervoor contact op met de Jeugdgezondheid van GGD Noord- en Oost-Gelderland: 088 443 30 00, keuze optie 3. Let op: alleen op werkdagen tussen 8.00 - 12.00 uur.

Meer informatie

Meisjes en jongens ontvangen in het jaar dat ze 10 jaar worden een uitnodiging voor de HPV-vaccinatie (humaan papillomavirus). 

Waarom is de vaccinatie HPV zo belangrijk?

  • De vaccinatie beschermt meisjes en jongens tegen 6 vormen van kanker.
  • De vaccinatie is gratis en onderdeel van het Rijksvaccinatieprogramma.
  • Voor het opbouwen van voldoende bescherming zijn 2 prikken nodig. Daarom krijgt iedereen 2 prikken. Er moet minimaal 5 maanden (151 dagen) tussen de eerste en de tweede prik zitten. 
  • We starten in oktober met de tweede ronde HPV-vaccinaties. Meisjes en jongens die hiervoor in aanmerking komen krijgen een persoonlijke uitnodiging van het RIVM.
  • Angst voor prikken? Laat je kind deze video zien over wat er gebeurt tijdens het vaccineren.

Eerder uitgenodigd maar de vaccinatie nog niet gehad? 

  • Ben je in het najaar van 2023 uitgenodigd én was dit de eerst keer dat je uitgenodigd werd? Je hoeft niets te doen. Je krijgt automatisch  een nieuwe uitnodiging van het RIVM.
  • Ben je in 2005 geboren en heb je een herinneringsoproep ontvangen? Haal dan je eerste HPV-vaccinatie in het najaar van 2023 en in het voorjaar van 2024 de tweede HPV-vaccinatie. Dit is tevens de laatste kans, daarna is dit niet meer mogelijk.
  • Heb je meerdere uitnodigingen in het verleden gemist? Dan krijg je geen nieuwe uitnodiging meer. Als je de vaccinatie toch wilt halen, kan dat tot je 18e verjaardag. Neem hiervoor contact op met de Jeugdgezondheid van GGD Noord- en Oost-Gelderland via telefoon: 088 443 30 00, keuze optie 3. Let op: alleen op werkdagen tussen 8.00-12.00 uur.

Meer informatie

Ben je tussen de 12-18 jaar? 

Alle jongens en meiden krijgen in het jaar dat ze 14 worden een uitnodiging voor een vaccinatie tegen meningokokkenziekte (Men ACWY).

Wat je moet weten

  • Jongens en meisjes die hiervoor in aanmerking komen, krijgen een persoonlijke uitnodiging van het RIVM. In deze uitnodiging staat hoe je een afspraak kan maken voor de vaccinatie.

Eerder uitgenodigd maar de vaccinatie nog niet gehad

  • Is dit de eerste uitnodiging? Je hoeft niets te doen. Er volgt automatisch een nieuwe uitnodiging van het RIVM na 1 jaar.
  • Heb je meerdere uitnodigingen gemist? Dan krijg je geen nieuwe uitnodiging. Als je de vaccinatie toch wilt halen, kan dat tot je 18e verjaardag. Neem hiervoor contact op met de Jeugdgezondheid van GGD Noord- en Oost-Gelderland via telefoon: 088 443 30 00, keuze optie 3. Let op: alleen op werkdagen tussen 8.00-12.00 uur.

Meer informatie

Voor wie is deze vaccinatie?

Geboren tussen 1996 en 2003 

Wie geboren is tussen 1996 tot en met 2003 kon de HPV-vaccinatie in 2023 gratis krijgen bij de GGD. Het is mogelijk om de 2e HPV-vaccinatie ook nog gratis te halen tot en met 31 mei 2024. De 1e vaccinatie is in 2024 niet meer gratis voor deze leeftijdsgroep.

Je krijgt bericht van een GGD zodra je de tweede prik kunt halen. Met de uitnodiging kun je bellen om een afspraak in te plannen voor de vaccinatie. 

Door de verlengde looptijd van deze campagne komen alle 18 plussers, dus ook geboren tussen 2004 en 2005, in aanmerking voor deze vaccinatie. Zij ontvangen hiervoor geen persoonlijke uitnodiging, Ze hebben eerder wel uitnodigingen ontvangen vanuit het Rijksvaccinatieprogramma.

Geboren na 2006

Iedereen die geboren is na 2006 ontvangt automatisch een uitnodiging vanuit het Rijksvaccinatieprogramma. 

Geboren voor 1996

Ben je vóór 1996 geboren en wil je je graag vaccineren tegen HPV? Dat kan, bijvoorbeeld via de huisarts. Je moet de vaccinaties dan wel zelf betalen.

Wat is HPV?

HPV is een virus; het humaan papillomavirus. Van dat virus merk je meestal niks, maar het is wel heel besmettelijk. Als je HPV hebt, kun je zonder dat je het weet iemand anders besmetten. Er zijn verschillende typen HPV-infecties. De twee gevaarlijkste zijn de typen 16 en 18, want die leiden het vaakst tot kanker. Baarmoederhalskanker is de bekendste. 

8 op de 10 mensen raken een of meerdere keren in hun leven besmet met HPV. Gelukkig worden die niet allemaal ziek, meestal ruimt je lichaam het virus zelf op. Bij 10 tot 20% van de mensen gebeurt dat niet. Dan krijgt het virus de kans om gezonde cellen te veranderen. Wanneer het virus veel cellen heeft beschadigd, kan later kanker ontstaan. Dit duurt wel 10 tot 15 jaar.

Hoe krijg je HPV?

Mensen denken vaak dat HPV wordt overgedragen door seks, maar dat hoeft niet  per se. Je kunt het virus ook krijgen als je vrijt of voorspel hebt met iemand die besmet is. HPV wordt dan overgedragen via de handen, huid en mond. HPV komt veel voor. De persoon met wie je samen bent kan het virus dus bij zich dragen zonder dit zelf te weten. En dan kun jij ook besmet raken. 

Het HPV-vaccin werkt het best wanneer je nog niet met het virus besmet bent geraakt. Daarom krijgen meisjes en jongens een uitnodiging voor de vaccinatie in het jaar dat ze tien worden. De kans is groot dat ze dan nog niet besmet zijn. Uit onderzoek weten we dat het vaccin lange tijd beschermt. Hierbij valt op dat hoe jonger een meisje gevaccineerd is, hoe beter het vaccin beschermt.

Maak een vaccinatieafspraak

Maak voor een vaccinatie telefonisch een afspraak via 088 443 33 55, kies optie 2.

Zorg ervoor dat je je ID-bewijs en de uitnodiging meeneemt als je langskomt. 5 maanden na je eerste vaccinatie, ontvang je automatisch een herinnering om een afspraak te maken voor je tweede vaccinatie. 

Vaccinatielocaties

Begin 2024 zijn er vaccinatiemogelijkheden op de volgende locaties:

  • Warnsveld
    Rijksstraatweg 65 
  • Apeldoorn
    Albert Schweitserlaan 21
  • Harderwijk
    Oosteinde 17

Het is alleen mogelijk om je te laten vaccineren op afspraak via het telefoonnummer via 088 443 33 55, kies optie 2.

Het is alleen nog mogelijk om de 2e HPV-vaccinatie gratis te halen tot en met 31 mei 2024. De 1e vaccinatie is in 2024 niet meer gratis voor deze leeftijdsgroep. 

Vragen?

In het vaccinatieschema staat wanneer kinderen (6 weken - 14 jaar) hun vaccinaties krijgen. Het is voor ieder kind in Nederland het beste schema, er is daarom geen medische reden om bij een gezond kind van het schema af te wijken. Het schema wordt aangepast als er nieuwe vaccinaties zijn of nieuwe wetenschappelijke inzichten.

Bekijk op de website Rijksvaccinatieprogramma wanneer welke vaccinatie gegeven wordt. 

In Nederland is het vaccinatieschema van het Rijksvaccinatieprogramma samengesteld met als uitgangspunten:

  • Vaccinaties worden gegeven op de leeftijd dat ze optimale bescherming bieden.
  • De tijd tussen de vaccinaties met hetzelfde vaccin is zodanig dat bescherming optimaal blijft, ook in de periode tussen de vaccinaties.
  • Vaccinaties die tegelijkertijd gegeven kunnen worden, zijn zoveel mogelijk samengevoegd zodat het aantal inentingen en prikmomenten minimaal is.
  • Niet meer dan twee prikken per keer. Het immuunsysteem kan wel meer aan, maar meer prikken tegelijk is niet fijn voor het kind.
  • Streven naar langdurige bescherming.
  • Het schema is geschikt voor alle kinderen.

Voor vragen over je afspraak mail naar jgz@ggdnog.nl.  

Voorbereiding

Jij kent je kind het beste en kunt dus ook goed inschatten wat een geschikt moment is om te vertellen dat je kind een prik gaat krijgen. Meestal hoeft dit niet heel lang van tevoren. Maar wacht ook niet tot het allerlaatste moment.

Vertel je kind op een neutrale wijze wat er gaat gebeuren. Wees eerlijk en zeg nooit dat het geen pijn doet. Dan valt het namelijk tegen op het moment dat het wél pijn blijkt te doen. Vertel eerlijk dat het voor iedereen anders is hoe de prik voelt. Wat je kunt zeggen: “Sommige kinderen voelen een drukkend gevoel, anderen zeggen dat ze niets voelen. En ik ben benieuwd hoe het bij jou voelt.”
Angst is besmettelijk. Als jij rustig bent en blijft (voor, tijdens en na de vaccinatie), zal je kind ook rustiger zijn.

N.B. Wanneer je vermoedt dat je kind heel erg bang is voor de prik en daardoor moeilijk te vaccineren zal zijn, is het verstandig om vooraf even contact op te nemen met onze afdeling jeugdgezondheidszorg om te overleggen.

Tijdens de vaccinatie

Afleiding kan helpen. Leg uit dat het helpt als je kind net vóór en tijdens de prik ergens anders naar kijkt dan de naald en de arm. Vraag je kind om tijdens het prikken de tenen te bewegen of bedenk vooraf samen met je kind iets wat kan helpen als afleiding.

  • Zorg dat je kind een T-shirt met korte mouwen aan heeft
  • Bij aankomst geef je eerst de vaccinatiekaart af en daarna wacht je samen met je kind totdat het aan de beurt is
  • Je aanwezigheid tijdens de vaccinatie is belangrijk. Wanneer jij rust en vertrouwen uitstraalt, zal dit een positieve invloed hebben op je kind.
  • Spanning mag er zijn. Als je merkt dat je kind bang is, benoem dan wat je ziet. Bijvoorbeeld: “ik weet dat je het spannend vindt, dat mag” of “het is zo voorbij”. Het erkennen en benoemen van zijn/haar emoties zorgt voor opluchting. Blijf zelf kalm en ga niet mee in de boosheid of verdriet van je kind. Jij hebt de regie.

Na afloop

Vraag achteraf hoe je kind het vond gaan. Geef je kind een compliment en laat weten dat je trots bent. En laat je kind ook zichzelf een compliment geven. Deze positieve zelfspraak verlaagt de prikangst voor een volgende keer.

Bijwerkingen van een vaccin

Een bijwerking is een ongewenst effect van een geneesmiddel of een vaccin. Het gewenste effect van een vaccinatie is bescherming tegen infectieziekten. Alle andere effecten zijn dus bijwerkingen. Een zere arm, een rode vlek, of een zwelling op de plaats van de vaccinatie zijn voorbeelden van bijwerkingen. Omdat er voortdurend onderzoek plaatsvindt naar bijwerkingen, zijn de meeste bijwerkingen van vaccins bekend. Meestal zijn bijwerkingen niet ernstig en betreft het lichte koorts of een rode, gezwollen plek waar de prik is gegeven. Kleine kinderen kunnen wat hangerig zijn en vaker langer huilen. Bijwerkingen gaan meestal binnen enkele dagen vanzelf over. Ernstige bijwerkingen zijn zeer zeldzaam.

Lees meer over bijwerkingen bij vaccineren en vaccins op rijksvaccinatieprogramma.nl.

Hulp bij je keuze

Ouders/wettelijke vertegenwoordigers beslissen zelf over wel of niet vaccineren. Vanaf 12 jaar beslist het kind mee en vanaf 16 jaar beslist het kind zelf. 

Meer informatie over de vaccinaties Open externe link in nieuw tabblad

Vragen over je afspraak

Neem hiervoor contact op met Jeugdgezondheid via telefoon:088 443 30 00, keuze optie 3. Let op: alleen op werkdagen tussen 8.00-12.00 uur.