Roken, vapen en snus
Veel jongeren komen in aanraking met roken, vapen (e‑sigaretten) of snus. Op deze pagina lees je wat deze producten zijn, waarom ze schadelijk zijn, waar je informatie en hulp kunt vinden en wat jij kunt doen om je kind te ondersteunen.
Roken
De meeste mensen die roken, gebruiken sigaretten. Bij het verbranden van tabak komen veel schadelijke stoffen vrij. Roken verhoogt de kans op kanker, hart‑ en vaatziekten en longziekten zoals COPD.
Benieuwd hoeveel mensen in onze regio roken? Ga naar de website Kompas Volksgezondheid.
Vapen (e-sigaretten)
Vapen doe je met een elektronische sigaret, ook wel ‘vape’ genoemd. Vapes zijn er in allerlei modellen (wegwerpvapes, navulbare vapes, et cetera). Bij vapen wordt een vloeistof verhit, de damp die dan ontstaat adem je in. In die damp zitten schadelijke stoffen, zoals nicotine, propyleenglycol, glycerol en aldehyden. Veel vapes bevatten nicotinezouten, die gemakkelijker in te ademen zijn en minder bitter smaken. Jongeren raken daardoor nog sneller verslaafd.
In Nederland zijn alleen vapes met tabakssmaak toegestaan, maar via internet en dealers komen jongeren gemakkelijk aan vapes met smaakjes.
Vapen kan onder andere leiden tot irritatie en schade aan de luchtwegen, hartkloppingen, misselijkheid, hoofdpijn, een slechtere conditie en een hogere bloeddruk. Het geeft waarschijnlijk ook een verhoogde kans op kanker en hart- en vaatziekten, maar dit is nog niet door langetermijn onderzoek bevestigd, omdat de vape nog niet zo lang op de markt is. Lees meer op de website van het Trimbos over de schadelijkheid van vapen.
Hoeveel jongeren uit onze regio vapen, vind je op onze website Kompas Volksgezondheid. Als je linksboven jouw gemeente invult, dan zie je de lokale cijfers en kun je het vergelijken met andere gemeenten in de regio.
Snus
Snus is een klein zakje met fijngemalen tabak dat jongeren onder hun bovenlip stoppen. De nicotine komt via het speeksel direct in het bloed. Hierdoor ontstaat snel verslaving. Sommige jongeren zien snus als onschuldig, maar dat is het zeker niet.
Meer informatie over verschillende tabaks‑ en nicotineproducten vind je op de website van Trimbos.
Voor jongeren is er de website van Jouw GGD.
Stoppen met roken of vapen
Wil je zelf stoppen met roken of vapen? Dat is niet altijd makkelijk, maar wél heel waardevol.
Op Ikstopnu.nl vind je:
- tips om te stoppen
- informatie over hulp en begeleiding
- uitleg over vergoedingen door je zorgverzekeraar
Tip: Begeleiding door een erkende stopcoach wordt minimaal twee keer per jaar vergoed. Met hulp vergroot je de kans om succesvol te stoppen.
- Praat met je kind
In de puberteit experimenteren veel jongeren. Een open gesprek helpt echt, ook als je zelf rookt of vapet.
Tips:- Praat niet te lang, maar laat het onderwerp wel regelmatig terugkomen. Bijvoorbeeld als je er iets over hebt gelezen of gehoord via de media.
- Toon interesse en stel vragen, maar (ver)oordeel niet.
- Kies een rustig moment, bijvoorbeeld als je samen in de auto of aan tafel zit.
- Geef zelf het goede voorbeeld
Wist je dat je ook als je buitenshuis rookt nog steeds giftige stoffen meeneemt naar binnen? Dat noemen we derdehandsrook. Stoppen met roken is het beste wat je kunt doen, voor jezelf en voor je kind. Kinderen die thuis geen rook zien en ruiken, beginnen minder snel met roken of vapen. - Herken signalen
Let bijvoorbeeld op:- zoete of chemische geurtjes
- kleine apparaatjes die lijken op USB-sticks
- vaker naar buiten of de badkamer gaan
- veel interesse in nieuwe gadgets die met vapen te maken kunnen hebben.
- Maak afspraken
Spreek samen duidelijk af dat roken en alcohol tot 18 jaar niet oké zijn (de NIX18 afspraak). En bedenk samen gepaste consequenties als het niet lukt om de afspraken na te komen. Rookt of vapet je kind toch? Stel dan duidelijke regels op (bijv. ‘er wordt nooit binnen gerookt’, ‘je rookt buiten het zicht van (jongere) broertjes/zusjes’ en ‘je betaalt het zelf’). - Ondersteun je kind bij het stoppen met roken of vapen. Ga samen naar Ikstopnu.nl/jong of wijs je kind op deze pagina. Vraag je kind ook hoe je hem/haar kunt helpen, samen wordt het stoppen makkelijker.
Wat doet de GGD?
We ondersteunen onze gemeenten, scholen, professionals, samenwerkingspartners en organisaties (scholen, werkgevers) bij het maken van beleid. Wij adviseren en participeren in de ontwikkeling en uitrol van programma’s, campagnes en interventies.