Tips bij hitte

Door hitte heb je kans op (extra) gezondheidsklachten. 

Oververhitting

• vermoeidheid
• concentratieverlies
• hoofdpijn
• duizeligheid
• spierpijn
• opgezwollen enkels
• jeukende blaasjes

Drink voldoende water, thee of koffie, ook als je geen dorst hebt. Doe rustig aan. Een voetenbad kan helpen tegen oververhitting en opgezwollen enkels. Neem contact op met de huisarts als de klachten erger worden.

Hitte-uitputting

• flauwvallen
• kramp
• snelle hartslag
• hevig zweten
• een bleke huid

Stop met wat je aan het doen bent en zoek een koele plek. Drink voldoende water of sportdrank in kleine slokjes. Koel je lichaam: neem een koude douche of bedek met natte doeken. Waarschuw een arts als de klachten niet minder worden.

Hitteberoerte

• hoge lichaamstemperatuur van meer dan 40 graden
• verwardheid
• hoge hartslag
• misselijkheid
• rode huid
• meestal geen zweet
• stuiptrekkingen
• bewustzijnsverlies

Een hitteberoerte is levensbedreigend. Bel 112 en volg de aanwijzingen van de hulpdiensten.

Houd jezelf koel

• Draag dunne kleding, een hoed of pet en een zonnebril.
• Blijf in de schaduw en doe ’s middags geen dingen waarbij je veel beweegt. 
• Neem overdag een keer een lauwe douche. Of ga zitten met je voeten in een bak of teiltje met water.
• Gebruik een ventilator. Dat helpt extra goed als je je huid vochtig maakt.
• Ga je toch in de zon? Smeer jezelf dan goed in met minimaal factor 30.
• Let extra op als je een festival of ander evenement bezoekt als het erg heet is. Je bent gevoelig voor hitte door vermoeidheid en inspanning. Dit geldt extra als je alcohol of drugs gebruikt. 

Drink voldoende

• Doordat je veel zweet, verlies je veel vocht. Veel mensen merken dat niet. Daarom moet je veel drinken, ook als je geen dorst hebt. Je drinkt te weinig als je plas een donkere kleur heeft. Drink vooral water of thee. Drink geen alcohol.
• Jonge kinderen en oudere mensen hebben meer kans om uit te drogen bij warm weer. Ook heb je meer kans om uit te drogen als je erge diarree hebt. Sommige medicijnen vergroten de kans of de effecten van uitdrogen. 

Houd je huis/tuin koel

• Houd de zon uit huis: doe de zonwering omlaag of sluit de gordijnen als de zon naar binnen schijnt.
• Houd de warmte buiten: houd ramen en deuren dicht als het buiten warm is dan binnen. Houd ventilatieroosters open.
• Koel zodra het kan : zet je ramen en deuren open als het buiten koeler is dan binnen. Zorg dat het lekker doorwaait.
  Tip: zet een ventilator in een raamopening en laat hem de warme lucht naar buiten blazen. Dan stroomt koele buitenlucht via andere andere ramen binnen.
• Zorg voor groen en schaduw in je tuin of op je balkon. Bekijk tips voor een koele buitenruimte.

Bij ouderen en zieken is het belangrijk om extra op te letten bij warm weer. Hitte kan zorgen voor klachten zoals uitdroging, duizeligheid en oververhitting. Ouderen en mensen met een ziekte kunnen minder goed tegen warmte. Dit komt doordat:

• Het lichaam minder goed afkoelt (bijvoorbeeld door minder zweten).
• Ze minder dorst hebben en daardoor te weinig drinken.
• Ziekten, zoals hart-, long- en nierproblemen, erger worden door hitte.
• Sommige medicijnen invloed hebben op vocht of lichaamstemperatuur.

Zo kun je iemand helpen

• Zorg dat er tijdens een warme periode elke dag iemand contact heeft of langskomt. Regel vervanging als je zelf weg bent.
• Help om het huis koel te houden: doe ’s ochtends de zonwering omlaag en sluit ramen en deuren. Houd ventilatieroosters open.
• Zet ’s avonds en ’s ochtends vroeg ramen en deuren open om het huis af te koelen.
• Gebruik eventueel een ventilator of airco.
• Zorg voor een koel bed: leg lakens op bed in plaats van een dekbed of deken. Pas op met een klamboe tegen muggen, daar kan iemand makkelijk over struikelen. Gebruik liever horren om de muggen buiten te houden.
• Zorg voor luchtige, loszittende kleding.
• Toch te warm? Leg een vochtige doek in de nek of op de polsen, of gebruik koelzakjes met gel. Een voetenbad met lauw water werkt ook erg verfrissend.
• Zorg voor voldoende drinken: zet een kan water binnen handbereik en stimuleer om regelmatig te drinken, ook als iemand geen dorst heeft. Let op de kleur van de urine (donker = meer drinken nodig) of signalen van uitdroging. Zet op het nachtkastje (een glas) water klaar voor de nacht.
• Laat de persoon rustig aan doen. Neem samen de dagindeling door en plan activiteiten of boodschappen in de ochtend.
• Bel de huisarts als je je zorgen maakt.
• Zorg dat iemand een alarmknop of telefoon bij zich heeft.
• Plan zorgtaken als dat kan in de koelere ochtend.
• Vergeet jezelf niet! Werk in een rustiger tempo, drink genoeg en vraag hulp aan familie, buren of thuiszorg als het te zwaar wordt.

Baby’s en jonge kinderen zijn kwetsbaar bij hitte. Zij kunnen zichzelf er nog niet goed tegen beschermen. Met deze tips help je je kindje door warme dagen.

• Trek je kind luchtige kleding aan, liefst niet meer dan meer dan 1 laag. Bijvoorbeeld alleen een hemdje of romper over de luier.
• Kies een koel moment op de dag om naar buiten te gaan. Neem altijd water mee.
• Laat je kind buitenspelen in de schaduw of op koelere momenten van de dag. Spelen met water in de schaduw verkoelt. Blijf er altijd bij als je kind in een badje zit.
• Ga je wandelen met de kinderwagen? Gebruik de kap van de kinderwagen zodat je kindje in de schaduw ligt. Let op: als je lang in de zon loopt of stilstaat kan het onder de kap erg warm worden. Je kunt in dat geval beter niet de kap, maar een parasolletje gebruiken. Zo maak je schaduw en kan de warmte weg.
• Is het thuis te warm? Ga naar een koele plek, zoals een wijkcentrum of park. Of ga in de tuin in de schaduw zitten. Laat je baby niet in de tocht liggen.
• Houd je baby tot 1 jaar helemaal uit de zon. Let op, ook in de schaduw kan je baby verbranden. Smeer dus altijd met factor 30 of hoger.
• Laat je baby nooit alleen achter in de auto. De temperatuur in de auto kan bij warm weer hoog oplopen en dat is levensgevaarlijk.
• Zorg voor een koel bedje. Doe om de matras een katoenen hoeslaken en gebruik een lakentje. ’s Nachts zijn een romper of hemdje en een dunne slaapzak voldoende.
• Is de slaapkamer te warm? Laat je kind op een koelere plek in slaap vallen en leg het later in zijn eigen bed. Gebruik je een klamboe om je kind te beschermen tegen muggen? Maak de klamboe dan zo vast dat je kind er niet bij kan en er niet in verstrikt kan raken.

Voldoende drinken

Jonge kinderen kunnen sneller uitdrogen. Daarom is het belangrijk dat ze bij warm weer voldoende vocht binnenkrijgen.

Voor baby’s tot 6 maanden geldt:

• Bied extra flesvoeding of borstvoeding aan. Geef je borstvoeding? Drink zelf extra water.
• Geef je baby geen water.

Voor jonge kinderen geldt:

• Zorg dat je altijd water bij je hebt als jullie op pad gaan.
• Bied je kind extra water aan, verspreid over de dag.
• Bied vooral water aan. Af en toe een waterijsje mag ook. Geef liever geen frisdrank.

Als je kind uitdroogt, komt dat meestal door meer dingen tegelijk. Bijvoorbeeld: het is een warme dag, je kind heeft diarree en drinkt te weinig. Als je kind uitdroogt, kun je dat dat hieraan merken:

• Je kind heeft erg veel dorst.
• Je kind heeft 12 uur niet geplast. Of 12 uur of langer geen natte luier gehad.

Als het lang duurt, kun je ook 1 of meer van deze dingen bij je kind merken:

• Je kind reageert minder of niet als je iets zegt.
• Je kind is niet makkelijk wakker te krijgen.
• Je kind is in de war of reageert niet zoals je gewend bent.
• Je kind valt flauw of valt bijna flauw.

Heeft je kind deze klachten? Lees op Thuisarts wat je het beste kunt doen.

De ene warme dag is de andere niet. Met de index ‘hittekracht’ in de KNMI-app zie je hoe zwaar de hitte voor je lichaam is. Hittekracht kijkt niet alleen naar de temperatuur, maar ook naar luchtvochtigheid, zonkracht en wind. Al deze factoren samen bepalen hoe warm een dag echt aanvoelt.

De index gebruikt een schaal van 1 tot 10. Hoe hoger het cijfer, hoe groter de belasting voor je lichaam. In de app staat ook uitleg over wat de verschillende niveaus betekenen. Maar iedereen reageert anders op hitte: als je bijvoorbeeld ouder bent, een minder goede gezondheid hebt of zwanger bent, kun je eerder last krijgen van hitte. Het is dus ook belangrijk om zelf te kijken hoe een bepaalde hittekracht voor jou aanvoelt.

Vooral tijdens warme, zonnige dagen kan zomersmog ontstaan door hoge concentraties ozon in de lucht. Smog kan leiden tot een toename van luchtwegklachten, zoals hoesten en kortademigheid, een verergering van astma en een verminderde longfunctie. Ook kunnen irritaties aan ogen, neus en keel optreden. Mensen met luchtwegaandoeningen, kinderen en ouderen zijn vaak extra gevoelig voor smog. Neem bij klachten contact op met je huisarts. Bekijk de actuele en verwachte smogniveaus op luchtmeetnet.nl. 

Door het warme weer kan de kwaliteit van het zwemwater verslechteren, bijvoorbeeld door blauwalg. Zwem alleen op officieel aangewezen zwemplekken. Kijk op zwemwater.nl voor een veilige plek bij jou in de buurt.

Sporten met warm weer kan zwaarder zijn dan je gewend bent. Niet alleen de temperatuur speelt een rol, maar ook de hoeveelheid vocht in de lucht en de hoeveelheid zon en wind. Bij warm en benauwd weer kan je lichaam zijn warmte minder goed kwijt. Daardoor neemt de kans op serieuze klachten door oververhitting toe.

Er is geen vaste hittekracht waarbij sporten voor iedereen onveilig wordt. Mensen reageren verschillend op warm weer. Of je risico loopt op klachten door hitte hangt onder andere af van:

• je leeftijd: jonge kinderen en ouderen zijn gevoeliger voor hitte.
• je gezondheid: mensen met bijvoorbeeld hart- of longziekten of diabetes lopen meer risico. Ook zwangeren zijn gevoeliger voor hitte.
• de inspanning: hoe intensiever je sport, hoe groter de kans op problemen
• je kleding: lichte en luchtige kleding helpt om warmte kwijt te raken.
• of je gewend bent aan warmte: in het voorjaar ben je vaak minder gewend aan warm weer dan later in de zomer.
• Gebruik de hittekracht daarom als hulpmiddel, en luister vooral naar je lichaam bij hitte. Hoe hoger de hittekracht, hoe belangrijker het is om voorzichtig te zijn en signalen van oververhitting serieus te nemen.

Tijdens het sporten kunnen de volgende hitteklachten ontstaan:

• hoofdpijn
• duizeligheid
• spierkrampen
• misselijkheid of braken
• rode, warme huid (zonder zweten)
• verwardheid of sufheid
• hitteberoerte, een levensbedreigende situatie waarbij het lichaam de temperatuur niet meer goed kan regelen. Mogelijke signalen zijn verwardheid, bewustzijnsverlies, een zeer hoge lichaamstemperatuur en een snelle hartslag. Bel direct 112.

Tips om hitteklachten te voorkomen

• Sport op een koeler moment van de dag. In de KNMI-app kun je de hittekracht per uur zien. Meestal is het in de vroege ochtend het koelste. Extra voordeel: in de ochtend is er vaak ook minder smog.
• Sport binnen in een koele ruimte of buiten op een koele(re) plek, bijvoorbeeld in het bos.
• Geef je lichaam de kans om aan hitte te wennen. Bouw langzaam op, vooral als het in het voorjaar ineens een stuk warmer wordt. Of als je op vakantie gaat naar een warm land.
• Draag lichte, luchtige en ademende kleding.
• Drink voldoende voor, tijdens en na het sporten. Is je urine donkergeel? Dan moet je meer drinken.
• Doe rustiger aan of sport korter. Neem extra pauzes.
• Koel jezelf actief af, bijvoorbeeld met water over je polsen of een natte handdoek.

Toch klachten door de warmte?

• Stop of verminder je inspanning.
• Zoek een koele of schaduwrijke plek op.
• Koel jezelf af met water of natte doeken.
• Drink regelmatig kleine slokjes water.
• Vraag medische hulp bij ernstige klachten of als de klachten niet verminderen.

Evenement

Let extra op tijdens een evenement of wedstrijd. Luister ondanks je doel goed naar je lichaam, stop of pas je tempo aan als dat nodig is en zorg dat je voldoende drinkt en verkoeling zoekt.