Zo werken JGZ-collega’s aan preventie

De basis ligt bij echte aandacht, zegt onze jeugdarts Anne Wil Veldman. “Als zorgverlener begin je met echt luisteren, zonder oordeel horen wat er leeft en speelt bij het kind, de jongere, de school of de gemeente. Pas dan kun je verder kijken wat nodig is en wat effectief is.” Jacqueline Bijl en Esther Stunnenberg, assistenten jeugdgezondheidszorg, herkennen dat. “Het helpt als kinderen vertrouwen in je hebben; dan komt de boodschap beter over. Het verhaal moet aansluiten bij de belevingswereld en de taal van de kinderen. Ook is het belangrijk om ouders zowel voor- als achteraf goed te betrekken.”

Kleine contacten, grote waarde

Preventie speelt zich ook af in het contact met ouders. Pamela Jansen van het ondersteuningsbureau JGZ spreekt ouders en verzorgers dagelijks, telefonisch en per mail. “Door ouders goed te adviseren, te informeren, mee te denken en afspraken opnieuw in te plannen als dat nodig is, zorgen we ervoor dat kinderen toch gezien worden. Preventie begint bij een goed eerste klantvriendelijke contact.” Jacqueline en Esther vullen aan dat preventie ook thuis begint. “Door als ouders kritisch te kijken naar je eigen leefstijl, geef je een belangrijk voorbeeld aan je kind; en goed voorbeeld doet goed volgen.”

Vroeg erbij zijn, maakt verschil

Hoe eerder een signaal wordt opgepikt, hoe groter het verschil. Logopedist Bertine Kijk in de Vegte ziet dat dagelijks in haar werk. “De logopedische screening (een van onze basistaken) is een waardevol vangnet dat bijdraagt aan een zo goed mogelijke start in groep 3. Zo creëer je gelijke kansen voor ieder kind. Als een taalachterstand op tijd wordt opgemerkt, kun je sneller ondersteuning bieden en ouders helpen om de spraak- en taalontwikkeling van hun kind te stimuleren. Ook is primaire preventie belangrijk, zodat alle ouders weten hoe ze de spraak- en taalontwikkeling kunnen stimuleren en mondfuncties kunnen trainen."

Aandacht maakt het verschil

Soms is één goed gesprek genoeg om iets in beweging te zetten. Anne Wil Veldman vertelt over jongeren die zij spreekt vanwege verminderde schoolaanwezigheid. “Ik ga dan niet meteen in op schoolse zaken. Eerst luister ik: wie zit er voor mij, wat speelt er in het leven, wat gaat er goed en wat gaat er minder? Daardoor ontstaat een ander gesprek en vaak ook meer ruimte voor een plan van aanpak. Zo voorkomen we samen dat een jongere volledig uitvalt op school en in sociaal opzicht.” Diezelfde aandacht is ook thuis van grote waarde. Door als ouder gebruik te maken van alledaagse momenten om in gesprek te gaan, kun je spelenderwijs aansluiten bij wat je kind bezighoudt en de ontwikkeling stimuleren. Bertine Kijk in de Vegte: “Volg daarin het initiatief van je kind, vul aan waar nodig en wees je ook bewust van het effect van sociale media en probeer schermtijd te beperken.”