Wat werkt, wat beter kan: inzichten uit de ketenaanpakken in de Achterhoek

Monitoring en Evaluatie Ketenaanpakken Achterhoek Valpreventie – KnGG – VnGG – Resultaten 2025

Introductie

GGD Noord- en Oost-Gelderland (GGD NOG) heeft per januari 2024 de regionale coördinatietaak om de ketenaanpakken Valpreventie, Kind naar Gezond(er) Gewicht (KnGG) en Volwassenen naar Gezond(er) Gewicht (VnGG) in te richten voor de regio Achterhoek. Hieronder valt ook het opzetten en uitvoeren van de monitoring en evaluatie (M&E) van deze ketenaanpakken. In deze infographic worden de resultaten van 2025 weergegeven.

Bereik

Valpreventie

Er zijn tenminste 1416 valrisicotesten uitgevoerd. Het daadwerkelijke aantal afgenomen valrisicotesten zal hoger zijn doordat niet alle valrisicotesten geregistreerd worden.

Valrisicotest:

• 32% heeft een laag risico
• 20% heeft een matig risico
• 32% heeft een hoog risico
• 16% heeft een onbekend risico

In de Achterhoek zijn 530 inwoners aangemeld bij een valpreventieve beweeginterventie. De erkende interventies In Balans, Vallen Verleden Tijd en Otago worden uitgevoerd. Andere, niet-erkende interventies zijn Blieven Staon, Samen Actief, Actief Ouder Worden en DigiPrehab.

Deelname valpreventieve beweeginterventies:

• Erkende interventies:
  • 375 aangemeld
  • 179 afgerond
  • 98 doorverwezen
• Niet-erkende interventies
  • 155 aangemeld
  • 125 afgerond
  • 30 doorverwezen

Quote van deelnemer (man, leeftijd onbekend): “Ik ben heel positief over de cursus. Je wordt bewust van wat belangrijk is, zoals kracht in je benen en aanpassingen in huis. Leuningen in de badkamer, geen losse kleedjes meer.’’

Regionaal is in de Achterhoek tot doel gesteld dat:

• 14% van de thuiswonende 65-plussers een valrisicotest heeft gedaan
• 3% van de thuiswonende 65-plussers een erkende beweeginterventie heeft afgerond

Het aandeel gerealiseerde valrisicotesten en beweeginterventies is nog ver verwijderd van de regionaal gestelde doelen. Tenminste 2% van de thuiswonende 65-plussers heeft een valrisicotest gedaan en 0,3% heeft een erkende valpreventieve beweeginterventie afgerond.

VnGG

Er zijn 7 volwassenen met overgewicht doorverwezen naar de centrale zorgcoördinator (CZC). Het beperkte aantal verwijzingen komt mogelijk doordat de rol van CZC nog onvoldoende bekend is, niet alle huisartsen enthousiast zijn en de rolopvatting van CZC niet helder is of anders wordt ingevuld. Er zijn geen regionale bereikdoelen gesteld.

KnGG

Er zijn tenminste 63 gezinnen aangemeld bij een centrale zorgverlener (CZV). Daarmee is het beoogde doel van 50 gezinnen die ondersteund worden in 2025 behaald. Het merendeel van de kinderen heeft een matig of sterk verhoogd gewichtsgerelateerd gezondheidsrisico (GGR). Kinderen worden via verschillende verwijzers naar de CZV verwezen, vooral door de kinderarts uit het ziekenhuis of een jeugdarts of -verpleegkundige.

Samenwerking zorg en sociaal domein

Professionals uit het zorg- en sociaal domein werken steeds meer samen rondom de ketenaanpakken. Zij weten elkaar beter te vinden, er zijn kortere lijnen en het onderlinge vertrouwen groeit. Domeinoverstijgende samenwerking kan verder versterkt worden door lokale netwerkvorming te faciliteren en professionals beter te informeren over de ketenaanpakken. Ook een digitaal communicatie- en verwijssysteem zal samenwerking vergemakkelijken en bevorderen. Dit wordt momenteel regionaal opgepakt.

Quote van ketenpartner: “Sociaal domein en (para)medici werken steeds beter en meer samen, men heeft elkaar leren kennen en kent elkaars taken. Dat is grote winst geweest.”

Inrichting en uitvoering ketenaanpakken

In alle Achterhoekse gemeenten worden de ketenaanpakken steeds beter ingericht en uitgevoerd. Zo is er bestuurlijk draagvlak, zijn lokale projectleiders aangesteld, werkgroepen ingericht en afspraken gemaakt rondom signalering en doorverwijzing van doelgroepen. Ook is in elke gemeente aanbod beschikbaar en werkt men aan een manier om dit inzichtelijk te maken voor professionals en inwoners. Tegelijk wordt de effectieve uitvoering nog belemmerd door beperkte instroom van doelgroepen, rolonduidelijkheid, onvoldoende ingerichte werkprocessen (zoals verwijzing en declaratie) en het ontbreken van passend aanbod.

Bij Valpreventie zijn de inrichting, samenwerking, uitvoering en inzichtelijk maken van het aanbod behoorlijk op weg. Bij zowel VnGG als KnGG is de inrichting behoorlijk op weg en zijn de eerste stappen gezet als het gaat om samenwerking, uitvoering en het aanbod inzichtelijk maken.

Conclusies en aanbevelingen

Hoewel alle gemeenten in de Achterhoek duidelijke voortgang boeken met het inrichten en uitvoeren van de lokale ketenaanpakken Valpreventie, VnGG en KnGG, worden de regionaal gestelde doelen vooralsnog niet behaald. Samenwerking tussen het zorg- en sociaal domein krijgt steeds verder vorm, het lokale aanbod groeit en professionals in het lokale netwerk weten elkaar steeds beter te vinden. Tegelijk blijft het bereiken van inwoners en samenwerking tussen zorg- en sociaal domein een uitdaging en is goede communicatie nodig om de ketenaanpakken te versterken en duurzaam te borgen. De volgende aanbevelingen zijn geformuleerd:

• Bereik inwoners beter
• Communiceer over de ketenaanpakken richting professionals en inwoners
• Betrek inwoners bij het inrichten en uitvoeren van de ketenaanpakken
• Versterk het lokale netwerk en zet in op de samenwerking tussen het zorg- en sociaal domein
• Zorg voor een gezamenlijke regionale werkwijze, waar lokaal maatwerk mogelijk is
• Breid het aanbod binnen de ketenaanpakken verder uit, zowel op het universele, selectieve als geïndiceerde niveau
• Zorg voor regionale en lokale structurele financiering en duurzame borging van de ketenaanpakken
• Zorg voor een uniform communicatie- en verwijssysteem, zoals VIP-live, waarop alle (lokale) professionals zijn aangesloten

Colofon

M&E van de ketenaanpakken Valpreventie, KnGG en VnGG vond plaats in opdracht van de 8 Achterhoekse gemeenten (Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Doetinchem, Montferland, Oost Gelre, Oude IJsselstreek en Winterswijk) en zorgverzekeraar Menzis. Het doel van M&E is het meten van de voortgang en effectiviteit van de ketenaanpakken op regionaal en lokaal niveau. Bij het opzetten van de M&E is gebruik gemaakt van een M&E-cyclus, impactmodel en doelenboom. Om inzicht te krijgen in de opbrengsten van de ketenaanpakken zijn gedurende het jaar verschillende gegevens verzameld door middel van procesmonitoringstools, registratietools, (groeps)interviews met professionals en inwoners, en (digitale) vragenlijsten. Deze infographic is gebaseerd op een uitgebreide rapportage waarin de resultaten van de M&E over 2025 worden weergegeven. Voor meer informatie mail naar onderzoek@ggdnog.nl.