Infectieziekte 16 maart 2026

Bof aantoonbaar in rioolwater

Onderzoekers van onze GGD hebben als eerste ter wereld aangetoond dat het bofvirus meetbaar is in rioolwater. De resultaten van het onderzoek verschijnen in de eerstvolgende uitgave van het International Journal of Infectious Diseases (IJID) en zijn nu al online in te zien. Onderzoeker Aart Dijkstra: "Dit is het eerste onderzoek ter wereld dat kijkt naar bof in rioolwater. Hiermee kunnen we op een snelle en makkelijke manier volgen hoe de ziekte zich verspreidt." 

Verspreiding volgen

De GGD werkte voor dit onderzoek samen met experts op gebied van rioolwater, infectiezieken en laboratoriumtechniek. Tijdens een bofuitbraak in Gelderland eind 2023 plaatsten de onderzoekers kleine sensoren in het riool om de uitbraak van bof in de gaten te houden. Deze sensoren meten of er virusdeeltjes in het rioolwater aanwezig zijn. Dit is een goedkope en veilige methode om ziektegevallen te vinden, ook als besmette personen niet naar een dokter gaan omdat ze niet (ernstig) ziek zijn. Met de data die rioolwateronderzoek oplevert, kan op buurtniveau onderzoek worden gedaan naar de verspreiding. Door dit inzicht kan beter ingeschat worden wanneer extra maatregelen nodig zijn. 

Extra hulpmiddel voor vroegsignalering

Hoewel nog niet precies duidelijk is hoeveel virusdeeltjes in rioolwater passen bij het aantal bofbesmettingen, geeft de methode wel een duidelijke indicatie van de infectieverspreiding. Loes Jaspers, arts infectieziektebestrijding bij de GGD: "Rioolwateronderzoek is een extra tool in onze koffer om beter te zien wat er speelt in de omgeving en daarop te kunnen handelen. Dat helpt om mensen beter te beschermen."

Tijdige maatregelen

Als er in een buurt meer zieke mensen zijn, zal een sensor meer virusdeeltjes oppikken. Hierdoor kan de GGD tijdens een uitbraak door rioolwateronderzoek verspreiding eerder ontdekken. Zo kunnen sneller en gerichter maatregelen genomen worden om verspreiding van bof te beperken. Dat gaat snel, veilig en zonder dat mensen persoonlijk onderzocht hoeven te worden. De identiteit van inwoners blijft daarmee beschermd. 

Lees meer in dit interview op Omroep Gelderland

Meer informatie

Het onderzoek is online te lezen via het International Journal of Infectious Diseases. 

Onderzoeksrapport Open externe link in nieuw tabblad