De Omgevingswet

De Omgevingswet die in 2021 van kracht wordt bundelt vrijwel alle regels met betrekking tot inrichting van de fysieke leefomgeving. Deze wet heeft daarom een belangrijke invloed op de wereld waarin wij leven en werken. De wet biedt veel nieuwe kansen, bijvoorbeeld doordat zij stimuleert dat belangrijke maatschappelijke vraagstukken integraal, over de grenzen van afdelingen heen, worden aangepakt.

Gemeenten krijgen ook meer speelruimte voor het maken van lokaal omgevingsbeleid. Maar dat brengt ook meer verantwoordelijkheden met zich mee.  Gemeenten krijgen bijvoorbeeld een belangrijke functie in het beschermen en bevorderen van de gezondheid van de inwoners door beleid voor de fysieke leefomgeving. De GGD heeft toegang tot veel kennis over dit onderwerpen en adviseert gemeenten hier graag over.

Meer over de omgevingswet
Wat zegt de Omgevingswet over gezondheid?

Artikel 1.3: de wet is, met het oog op duurzame ontwikkeling, gericht op het in onderlinge samenhang: bereiken en in stand houden van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit (…).

Hoe kan de leefomgeving gezond zijn of worden?

Door er voor te zorgen dat de omgeving niet ziek maakt (gezondheidsbescherming) en ook door de ruimte zo in te richten dat die uitnodigt tot gezond gedrag (gezondheidsbevordering).

Wat zijn voorbeelden van een gezondheid bevorderende leefomgeving?

Een omgeving die groen is en uitnodigt tot bewegen (bv fiets- en wandelpaden) en ontmoeten.

Wat zijn voorbeelden van een omgeving die niet ziek maakt?

Een omgeving met een goede luchtkwaliteit en weinig lawaai.

Welke voordelen biedt een gezonde leefomgeving voor andere beleidsvelden?

Gezondheidsproblemen kosten tijd (inzet van professionals) en geld (o.a. zorgkosten, voorzieningen en verzuim). Door iets te doen aan deze problemen leidt dit tot minder negatieve effecten en zorgt het voor een positievere inzet van mensen en middelen.

Daarnaast kan een gezonde omgeving een aantrekkelijk vestigingsklimaat zijn voor particulieren en bedrijven.

Op welke onderdelen kan de GGD de gemeente concreet ondersteunen bij de Omgevingswet?

Bij de:

  • omgevingsvisie
  • omgevingsplan
  • programma’s
  • omgevingsvergunning
Hoe kan de GGD de gemeente ondersteunen met kennis over de Omgevingswet en de gezonde leefomgeving?

Door:

  • Organiseren van voorlichting/workshops voor professionals
  • Beschikbaar stellen van data, bijvoorbeeld uit de GGD monitoren
  • Inbreng van kennis bij werkgroepen/zienswijzen
  • Deelname aan participatietrajecten
Wat is het verband tussen ‘Positieve Gezondheid’ en de Omgevingswet?

Een gezonde leefomgeving ondersteunt ‘zelfredzaamheid’, nodigt uit tot gezonde keuzes en maakt het mogelijk dat mensen naar eigen inzicht kunnen leven.

Hoort het thema ‘gezonde leefomgeving’ tot het domein van de publieke gezondheid?

Ja, het gaat om collectieve preventie en gezondheidsbevordering.

Hoe heeft de GGD NOG zich voorbereid op de Omgevingswet?
  • Er is een intern koersdocument opgesteld
  • Er is een interne werkgroep gevormd waaraan medewerkers milieu & gezondheid, epidemiologie, gezondheidsbevordering en beleidsadvisering deelnemen
  • Er is tijdelijk een extra medewerker aangetrokken die zich uitsluitend met de Omgevingswet bezighoudt
  • GGD NOG neemt actief deel aan landelijke netwerken zoals die van GGD-GHOR Nederland
  • GGD NOG is betrokken bij het ontwikkelen van tools om gezondheid in de leefomgeving in kaart te brengen zoals de Quickscan Gezonde Leefomgeving (voorheen de Gelderse Gezondheidswijzer): www.quickscangezondeleefomgeving.nl
Wat heeft u als gemeente al van de GGD NOG kunnen merken qua activiteiten op het gebied van de Omgevingswet?
  • De GGD heeft voor verschillende gemeenten workshops georganiseerd over gezondheid en de Omgevingswet
  • De GGD heeft inhoudelijke input geleverd op verschillende omgevingsvisies en – plannen
  • De GGD NOG heeft een E-magazine uitgebracht over de gezondheid in de Omgevingswet
  • De GGD heeft een onderzoek laten doen naar de behoeften van de gemeenten op dit gebied en de verwachtingen van de GGD
Waar kan ik meer informatie vinden over de Omgevingswet en gezondheid?