Het rapport van 30 juni 2020 gepubliceerd en toont de meest recente vaccinatiegraad in Nederland voor kinderen geboren in 2005 (14 jaar), 2009 (10 jaar), 2014 (5 jaar) en 2017 (1 en 2 jaar). Rapportage over recentere geboortecohorten is nog niet mogelijk: de vaccinatiegraad voor kleuters bijvoorbeeld wordt voor elk kind vastgesteld op 5-jarige leeftijd. Voor cohort 2014 geldt dat alle kinderen geboren in januari tot en met december 2014 in 2019 5 jaar zijn geworden. Het is daarom mogelijk te rapporteren over geboortecohort 2014, maar nog niet over geboortecohort 2015 omdat zij pas eind december 2020 allen de leeftijd van 5 jaar hebben bereikt.

Landelijke ontwikkelingen vaccinatiegraad

• Voor het eerst in vijf jaar is de vaccinatiegraad landelijk licht gestegen
• Dit geldt vooral voor de vaccinatie tegen bof, mazelen, rode hond (BMR) voor zuigelingen en de HPV-vaccinatie ( tegen baarmoederhalskanker) voor meisjes geboren in 2005: een stijging van 7,5% tot 53%
• De extra aandacht in de media voor de dalende vaccinatiegraad en de uitbraak van de meningokokkenziekte en de grote inzet van de JGZ-professionals lijken bij te dragen aan deze stijging.
• Ook de mogelijkheid voor meisjes om tegelijk met de men ACWY vaccinatie een HPV-vaccinatie in te halen, lijkt positief effect te hebben op het verhogen van de vaccinatiegraad voor HPV.
• De voorlopige opkomst voor de men ACWY-vaccinatie voor kinderen geboren tussen 2001 en 2005 is met 86% hoog. Degenen die de vaccinatie gemist hebben, krijgen in 2020 een herhalingsoproep. Hierdoor zal de uiteindelijke vaccinatiegraad nog stijgen. Ook zijn in deze voorlopige cijfers de jongeren die de vaccinatie tegen men ACWY buiten het RVP om gehaald hebben (bijv. bij de huisarts) niet meegenomen.
• Bij kleuters geboren in 2014 is er een lichte afname (-0,3% tot 92,2%) in de landelijke vaccinatiegraad voor DKTP. Maar we zien aan de cijfers dat een deel van deze kinderen de vaccinatie op latere leeftijd alsnog inhaalt.
• Van het geboortecohort 2017 heeft landelijk gezien 90,8% van alle kinderen geboren in 2017 op 2-jarige leeftijd alle vaccinaties volgens het RVP-schema ontvangen en 4, 4% geen enkele vaccinatie ontvangen.
• Voor kinderen geboren in 2004 (16 jarigen) heeft 89,0% van de jongens en 89,4% van de meisjes alle vaccinaties ontvangen, HPV en men ACWY-vaccinatie niet meegerekend.
• Het is nog niet duidelijk of en zo ja welke invloed de coronacrisis heeft op de opkomst van het RVP.

Ondergrens voor vaccinatiegraad

• Het RIVM concludeert in een onderzoek dat het niet mogelijk is een betrouwbare ondergrens voor de vaccinatiegraad in Nederland vast te stellen waarbij een vaccinatieplicht overwogen moet worden. Wel stelt zij dat het belangrijk is om per ziekte streefdoelen te hebben.
• De doelstelling van het Global Vaccine Action Plan (GVAP) is om te komen tot een nationale vaccinatiegraad van minimaal 90% voor alle individuele vaccinaties. Deze wordt in Nederland voor de meeste vaccinaties gehaald.
• De WHO-norm van 95% nodig voor de eliminatie van mazelen, wordt nationaal niet gehaald voor de beide BMR-vaccinaties. Wel is de vaccinatiegraad voor zowel de eerste als de tweede BMR-vaccinatie licht is toegenomen ten opzichte van vorig jaar.

Nieuwe vaccinaties in RVP

• Eind 2019 is de maternale kinkhoest vaccinatie van zwangere vrouwen aan het RVP toegevoegd. Dit maakt het vaccinatieschema, en het berekenen van de vaccinatiegraad complexer omdat het wel of niet vaccineren van de moeder gevolgen heeft voor het aantal vaccinatie dat het kind ontvangt op zuigelingenleeftijd.
• De vaccinatie tegen het Rotavirus voor baby’s met bepaalde risico’s ( bijv. te vroeg geboren) heeft meer tijd nodig en is daarom in 2019 nog niet ingevoerd.zwart: verslagjaar 2020: cijfers jaarverslag 2019
rood: verslagjaar 2019 jaarverslag 2018

1 Basis immuun: Een kind is basisimmuun na het toedienen van een afgeronde serie vaccinaties, waarmee een langdurige immuniteit wordt bereikt. De basisimmuniteit wordt opgebouwd met één of meer vaccinaties, afhankelijk van het vaccin en/of de leeftijd.
2 Volledig afgesloten
3 Voorlopige cijfers omdat uitbraakmaatregel doorgaat tot eind 2020.

Ontwikkelingen in Regio Noord- en Oost-Gelderland

• Regionaal liggen de vaccinatiecijfers boven de 90 %, al geldt dit niet voor alle gemeenten afzonderlijk. 
• De vaccinatiegraad in Noord- en Oost-Gelderland volgt de landelijke trend. Ook in onze regio is overall een kleine stijging te zien.
• Net als voorgaande jaren zijn er verschillen tussen de gemeenten en subregio’s in Noord- en Oost-Gelderland.
• Het aantal zuigelingen dat alle vaccinaties volgens het RVP-schema hebben gehad, stijgt iets.
• Ook geen enkele gemeente in onze regio haalt de WHO-ondergrens voor BMR van 95%, maar ligt voor de regio in totaal wel boven de 90 %. Ook zien we dat 97% van de kinderen basisimmuun is voor BMR. Regionaal gezien is er op dit moment daarom geen reden voor ongerustheid.
• De vaccinatiegraad voor HPV is met 8,6% gestegen tov vorige verslagjaar.
Tijdens de men ACWY-campagne hebben we de HPV-vaccinatie actief aanboden aan meisjes die nog geen HPV-vaccinatie hadden ontvangen. Hiervan is veel gebruikt gemaakt.
• Activiteiten rondom het ophogen vaccinatiegraad in onze regio zoals bijv. de pilot in de Noord-Veluwe hebben we medio maart 2020 door de uitbraak van het coronavirus moeten stoppen. We hopen onze activiteiten rondom het verhogen van de vaccinatiegraad zoals beschreven in ons beleidsplan ‘ophogen vaccinatiegraad’ vanaf het najaar verder vorm te kunnen geven.
• De komende tijd verwerken we de vaccinatiegraadcijfers voor de afzonderlijke gemeenten weer in een infographic zodat u de trends van de vaccinatiegraad en onze activiteiten en die van JG0-4 en CJG Apeldoorn met betrekking tot het RVP in uw eigen gemeenten in een oogopslag kunt zien.
• De jongeren geboren tussen 2001 en 2005 krijgen in 2020 voor de laatste keer de kans om deze vaccinatie te halen. De vaccinatiegraad kan dus nog wat stijgen.


Heeft vragen u naar aanleiding van dit bericht?

Neem dan contact op met:
Marjolein van der Laan, stafarts JGZ, m.vanderlaan@ggdnog.nl, tel. nr. 088-443 32 41
Helen Siers, arts infectieziekten, h.siers@ggdnog.nl, tel. nr. 088-443 33 12