Alles over, voor en tegen de eikenprocessierups

De eikenprocessierups is de larve van een nachtvlinder. Ze legt haar eitjes vooral in de toppen van eikenbomen. Vanaf half april tot begin mei komen de eitjes uit. Na een aantal vervellingen, komen de rupsen in groepjes samen. Ze vormen grote nesten op de stam. ’s Nachts gaan ze 'in processie' op zoek naar voedsel.

Als de rupsen drie keer zijn verveld, krijgen ze brandharen. De brandharen veroorzaken gezondheidsklachten.

Meer informatie over de eikenprocessierups vind je op de website www.oakie.info, of op de website Kennisplatform processierups.

Eikenprocessierups
Hoe kom ik in contact met de haren van de eikenprocessierups?
  • Buiten, bij het wandelen, fietsen, picknicken, sporten
  • In de buurt van de nesten van de rupsen
  • Via beroep, door werken in tuin of park
  • Via huisdieren die de haartjes mee naar huis nemen
Waar kan ik last van krijgen?

Je kunt bij contact met de brandharen binnen een paar uur klachten krijgen:

  • Jeuk, bultjes, blaasjes, rode plekken op de huid en ontsteking van de huid
  • Rode, dikke of ontstoken ogen
  • Klachten die lijken op een verkoudheid
  • Problemen met ademhalen
  • Braken
  • Koorts
Wat kan ik doen als ik klachten heb?
  • Gebruik plakband om de haren van de huid te halen. Doe dit meteen nadat je met de haren in contact bent gekomen. Spoel daarna de huid en de ogen met lauw water. Meestal verdwijnen de klachten vanzelf binnen enkele dagen tot twee weken. Was ook je haren goed.
  • Bij jeuk kun je een zalf waar menthol, aloë vera of calendula in zit, gebruiken. Ook kun je anti-allergie tabletten gebruiken om de jeuk te verlichten.
  • Zijn de klachten ernstiger, overleg dan met de huisarts.
  • De haren zijn lastig te verwijderen uit kleding. Het beste is om deze kleding goed te wassen. Liefst op 60ºC.
Kan ik klachten krijgen van de eikenprocessierups?

De brandharen van de rups kunnen bij aanraking je huid irriteren. De brandharen zijn zo klein dat je ze niet kunt zien. Bij contact met brandharen dringen ze gemakkelijk in de huid, ogen, oren of keel.

Hoe voorkom ik problemen?

Er zijn dit jaar veel eikenprocessierupsen. Het voorkomen van contact met de haren van de rups is lastig.

  • Ga je naar een gebied waar de eikenprocessierups zit? Bedek dan de hals, armen en benen. Ga niet op de grond zitten.
  • Probeer contact met rupsen, haren en nesten te voorkomen. Leer dit ook aan je kinderen.
  • Zorg dat je huisdieren ook niet in contact komen met de rupsen en oude nesten.
Kan ik de was buiten hangen met de eikenprocessierupsen in de buurt?

Het is niet verstandig om de was buiten te drogen als er eikenprocessierupsen in de buurt voorkomen.

Mijn moestuin ligt vlak bij een boom met eikenprocessierupsen. Kan ik de groenten nog eten?

Als je de groenten goed wast, dan kun je ze gewoon eten. Het eten levert dus geen problemen op. Maar pas goed op bij het oogsten, er kunnen brandharen op de groenten zitten.

Wat moet ik doen als ik een eikenprocessierups binnen zie lopen?

Loopt er een rups in je huis, tent of caravan?

  • Doe plastic handschoenen aan.
  • Pak de rups op met een natte tissue.
  • Stop de rups met de tissue in een plastic zak.
  • Knoop de zak dicht en gooi de zak in de container.
Er staan bomen met eikenprocessierupsen vlak bij mijn huis. Waar moet ik op letten?

Als er bomen met eikenprocessierupsen vlak bij je huis staan (binnen 50 tot 100 meter), dan kun je daar last van hebben. Je kunt de overlast beperken:

  • Voorkom dat brandharen of nesten het huis binnenwaaien. Houd de ramen gesloten als de wind in de richting van je huis staat. Je kunt pollenhorren gebruiken om brandharen tegen te houden. Hier kunnen nog wel haren doorheen gaan.
  • Hang de was niet buiten te drogen.
  • Houd zandbakken zoveel mogelijk dicht en laat geen speelgoed buiten liggen.
  • Laat kinderen niet op het gazon spelen.
Moet ik naar de dokter als ik klachten heb door de eikenprocessierups?

Nee, meestal verdwijnen de klachten vanzelf binnen een paar dagen tot twee weken. Zijn de klachten ernstiger, overleg dan met de huisarts.

Hoe verwijder ik brandharen uit mijn tent of caravan?

Bescherm je goed voor je begint met schoonmaken:

  • Gebruik een mondkapje met P3 filter
  • Zet een veiligheidsbril op
  • Trek plastic handschoenen en een wegwerpoveral aan

Breek de tent niet af. Dit is om te voorkomen dat de haartjes uit de tent vrij komen. Laat de tent dus uitgezet staan tijdens het schoonmaken. Spoel de tent of caravan af met lauwwarm water en een spons. Voer het water af via het afvoerputje.

Ben je klaar met schoonmaken? Stop de materialen in een plastic zak. Knoop de zak dicht en gooi deze weg in de container.

Hoe kan ik brandharen uit kleding en wasgoed verwijderen?

De haren zijn lastig te verwijderen uit kleding. Het beste is om deze kleding goed te wassen. Liefst op 60ºC. Kan je kleding niet zo warm worden gewassen? Gebruik dan voor het wassen een plakroller om de haren te verwijderen. 

Kan ik het gras maaien als de eikenprocessierups vlak bij mijn huis is?

Ja, dat kan. Maar bescherm je goed voor je begint met maaien:

  • Gebruik een mondkapje met P3 filter
  • Zet een veiligheidsbril op
  • Trek plastic handschoenen en een wegwerpoveral aan.

Ben je klaar met maaien? Stop de veiligheidsmaterialen in een plastic zak. Knoop de zak dicht en gooi deze weg in de container.

Worden de klachten heftiger als je vaker in contact komt met de haren van rups? Klopt dat?

Ja, vaak worden de klachten heftiger als je vaker in aanraking komt met de brandharen van de eikenprocessierups.

Ik denk dat er brandharen naar binnen zijn gewaaid. Wat moet ik doen?

Neem gladde oppervlakken en vloeren af met een natte doek of dweil. Ben je klaar? Gooi de doek of dweil weg of was deze op 60ºC.

Zitten er brandharen in je slaapkamer? Was dan ook je beddengoed op 60ºC.

Zitten er brandharen op je vloerbedekking? Deze zijn lastig te verwijderen. Je kunt de vloer stofzuigen op de laagste zuigstand. De haartjes van de eikenprocessierups zijn heel licht. Bij een te hoge zuigkracht blaast de stofzuiger de haartjes de lucht in. Ook is het belangrijk dat je stofzuiger een HEPA filter heeft. Zonder dit filter gaan de brandhaartjes weer uit de stofzuiger.

Voorkom dat brandharen of nesten het huis binnenwaaien. Houd de ramen gesloten als de wind in de richting van je huis staat. Je kunt pollenhorren gebruiken om brandharen tegen te houden. Hier kunnen nog wel haren door heen gaan.

Ik denk dat er haren zitten op mijn tuinmeubels. Hoe verwijder ik de brandharen?

Spoel de haren weg met een zachte straal water uit de tuinslang of met een gietertje. Voer het water af via het afvoerputje.

Ik denk dat er haren zitten in mijn zwembadje. Hoe verwijder ik de brandharen?

Gooi het water weg. Voer het water af via het afvoerputje.

Vul het badje met nieuw water. Zorg met een zeiltje dat er geen nieuwe haren in het badje komen.

Ik wil een nest in mijn tuin verwijderen. Kan dat?

Ga niet zelf de rupsen bestrijden. Er is een grote kans dat je gezondheidsklachten krijgt als je het zelf doet. Daarnaast verspreid je de brandharen naar de omgeving. Laat nesten in je tuin verwijderen door een deskundig bedrijf.

De eikenprocessierups heeft natuurlijke vijanden. Bijvoorbeeld koolmezen en pimpelmezen, zij eten de rupsen. Nodig de meesjes uit in je tuin: hang vogelhuisjes voor ze op!