Wat is tuberculose?

Tuberculose (TBC) is een infectieziekte die wordt veroorzaakt door de bacterie Mycobacterium tuberculosis. Deze bacterie kan zich in het lichaam verplaatsen via de bloed- en lymfevaten. Hierdoor kunnen verschillende organen aangetast worden: longen, lymfeklieren, hersenen, hersenvliezen, nieren, gewrichten en de wervelkolom. Meestal zijn het de longen die worden aangetast. Er zijn twee vormen van TBC: een besmettelijke en een niet-besmettelijke vorm. De besmettelijke vorm heet ook wel open longtuberculose.

Tuberculose wordt overgebracht door mensen met open TBC die hoesten of niezen. Hierbij komen de bacteriën uit de longen naar buiten. Mensen die in dezelfde ruimte verblijven, kunnen dan worden besmet. De besmetting kan zich pas na maanden of jaren ontwikkelen tot de ziekte tuberculose. Iemand kan dus besmet zijn met tuberculose zonder dat hij/zij er iets van merkt.

Symptomen

De symptomen van tuberculose zijn: hoesten, moeheid, lusteloosheid, gewichtsverlies en een lichte temperatuurverhoging, nachtzweten en verminderde eetlust. Besmetting kan aangetoond worden met een THT (Tuberculine huidtest) en soms met aanvullend bloedonderzoek (IGRA). Open tuberculose kan worden vastgesteld door een THT, röntgenfoto en bacteriologisch onderzoek. Een besmetting kun je preventief behandelen met een medicijnkuur van drie of zes maanden.
Tuberculose is goed te behandelen met een combinatie van medicijnen. Deze medicijnenkuur duurt minimaal een half jaar.

Meer informatie over tuberculose

Website RIVM - Tuberculose
Website KNCV tuberculosefonds

Wat doet de GGD?

Wat doet de GGD?

De afdeling tuberculosebestrijding van de GGD houdt zich bezig met het voorkomen, bestrijden en opsporen van tuberculose. Dit gebeurt preventief door bijvoorbeeld voorlichting. Als er aanwijzingen van besmetting zijn, houdt de GGD zich bezig met begeleiding, bronopsporing en contactonderzoek onder de personen die mogelijk besmet zijn.

Aangifte Tuberculose

Tuberculose is een ziekte waarvoor een wettelijke aangifteplicht geldt. Een arts die tuberculose vaststelt, moet dat melden bij de GGD. Door die aangifteplicht en door registratie van alle aangiften ontstaat een overzicht van besmettingshaarden en van het aantal patiënten per jaar. Zo kan op elke melding adequaat worden gereageerd.

Begeleiding Tuberculose

Zodra een patiënt bij de GGD aangemeld is, neemt de GGD contact op met deze persoon. De patiënt wordt intensief begeleid en krijgt een passende medicijnenkuur. Gedurende de hele medicijnenkuur blijft de sociaal-verpleegkundige van de GGD de behandeling volgen.

De GGD probeert zo snel mogelijk te achterhalen door wie de patiënt besmet is. Dat wordt bronopsporing genoemd. De GGD inventariseert vervolgens alle contacten van de patiënt. Deze personen worden voorgelicht over de risico's van een eventuele besmetting. Ook worden ze op tuberculose onderzocht. Dat is het zogenaamde contactonderzoek. Dit onderzoek kan bestaan uit een THT, een röntgenfoto van de longen of bloedonderzoek.

(Periodiek) onderzoek

De GGD onderzoekt mensen met een verhoogd risico op tuberculose. Het onderzoek kan eenmalig zijn of periodiek. Het gaat om de volgende groepen mensen:

  • Asielzoekers, vluchtelingen en immigranten die langer dan 3 maanden in Nederland zullen blijven, worden bij aankomst in Nederland verplicht onderzocht op tuberculose. In de 2 jaar na aankomst volgen als dat nodig is, meerdere onderzoeken op tuberculose.
  • Verslaafden, dak- en thuislozen worden door de GGD periodiek gecontroleerd.
  • In sommige beroepen is er meer risico en is een aanstellingskeuring nodig. Soms worden beroepsgroepen ook periodiek onderzocht.

Reizigers

Volwassenen en kinderen die vaker of voor langere tijd op reis gaan naar een land waar tuberculose veel voorkomt (of zie Landelijk Centrum Reizigersinformatie) kunnen bij de GGD terecht voor informatie en voorlichting, eventueel gevolgd door onderzoek. Neem op tijd contact met ons op, als het kan 8 weken voor vertrek.

Electronisch Patiëntendossier (EPD)

Van elk bezoek aan de afdeling Tuberculosebestrijding registreren wij gegevens over u. Meer informatie.

Vaccinatie

Wat is de vaccinatie tegen tuberculose?
Tegen tuberculose bestaat een vaccinatie. Deze vaccinatie wordt ook wel de BCG-vaccinatie (Bacillus Calmette-Guérin) genoemd. De vaccinatie bevat levende tuberculosebacteriën, die verzwakt zijn en geen ziekte kunnen veroorzaken. Deze bacteriën zorgen er wel voor dat het lichaam bescherming opbouwt tegen tuberculose. De vaccinatie beschermt 50-80% tegen het krijgen van tuberculose en de complicaties van de ziekte. Vooral jonge kinderen kunnen erg ziek worden van tuberculose.

Voor wie?

  • Kinderen, waarvan één of beide ouders geboren is in een land waar veel tuberculose voorkomt. Onderzoek laat zien dat de kans om tuberculose te krijgen in deze bevolkingsgroepen ook in Nederland nog verhoogd is. Deze vaccinatie wordt voor deze kinderen gratis aangeboden.
  • Reizigers die voor lange tijd naar een land reizen waar nog veel TBC voorkomt (vaccinatie tegen betaling).

Wanneer wordt de vaccinatie gegeven?

  • Kinderen: De vaccinatie wordt bij voorkeur zo snel mogelijk na de geboorte gegeven. Zodra het hielprikonderzoek van pasgeborenen heeft laten zien dat het kindje goed gezond is en geen aangeboren ziektes heeft.
  • Reizigers: Indien de vaccinatie nodig is, bij voorkeur 2 maanden voor de reis.

Is de vaccinatie veilig?
De vaccinatie heeft weinig bijwerkingen bij gezonde kinderen. Het is ook niet gevaarlijk om deze vaccinatie te combineren met andere vaccinaties. Het is belangrijk dat je alle informatie over de gezondheid van je kind doorgeeft tijdens de afspraak bij de GGD.

Op welke plek wordt de vaccinatie gezet?
Bij de vaccinatie wordt er in de huid van de linker bovenarm een klein beetje vloeistof gespoten.

Wat merkt mijn kind van de vaccinatie?
Na 4-8 weken verschijnt op de plaats van de vaccinatie meestal een rood en wat dikker zweertje. Soms duurt het zelfs nog wat langer. Er kan bloed en/of pus uitkomen. Dit is normaal. Na ongeveer 6 maanden is er op de plek van het zweertje een klein litteken te zien. Over de verzorging van dit wondje krijg je informatie bij de GGD.

Krijgt mijn kind koorts na de vaccinatie?
Koorts na de vaccinatie is niet het gevolg van de vaccinatie. Het duurt namelijk enkele weken voordat de vaccinatie gaat werken. Als je kind koorts krijgt dan heeft dit meestal een andere oorzaak.

Afspraak wijzigen?
Een gemaakte afspraak kun je verzetten via tel: 088 – 443 30 05 (tussen 8.30-9.00 en 13.00-14.30 uur).
Ook als je afziet van de vaccinatie verzoeken wij je om ons te bellen, zodat wij dit kunnen registreren.

Meer informatie?

Afspraak maken

Heb je vragen? Of wil je een afspraak maken? Neem dan contact op met de afdeling tuberculosebestrijding via telefoonnummer 088 - 443 30 05.

Ons telefonisch spreekuur is van maandag t/m vrijdag:

  • 's morgens van  8.30 -  9.00 uur 
  • 's middags van  13.00 - 14.30 uur

Waar kunt je terecht voor onderzoek?

  • Apeldoorn
    Gelre Apeldoorn
    Albert Schweitzerlaan 31
    Route 196
    7334 DZ Apeldoorn

  • Doetinchem
    Kruisbergseweg 47
    Naast Slingeland Ziekenhuis
    7009 BM Doetinchem

  • Harderwijk
    Oosteinde 17
    3842 DR Harderwijk
Tarieven/vergoeding tuberculosebestrijding

TARIEVEN 2019 (keuring zeevaart, reizigers etc.)

Mantoux (tuberculine huidtest) € 28,50
BCG en THT € 41,50
Longfoto € 55,50
Quantiferon / IGRA € 93,00
Niet aan elk onderzoek zijn kosten verbonden (bijv. bronopsporing, contactonderzoek).

Vergoedingen zorgverzekeraar (TBC)

Kom je bij ons voor een vervolgonderzoek of een behandeling, dan zijn hier kosten aan verbonden. GGD Noord- en Oost-Gelderland declareert direct bij de zorgverzekeraar. Veel zorgverzekeraars vergoeden de kosten geheel of gedeeltelijk. Misschien heeft dit gevolgen voor je eigen risico. De tarieven zijn vastgesteld door de Nederlandse Zorgautoriteit (Nza).